Khi nhắc đến protein, nhiều người thường nghĩ ngay đến cơ bắp, tập luyện hoặc các sản phẩm bổ sung đạm. Nhưng ít ai để ý rằng để tạo nên protein, cơ thể cần đến những “mảnh ghép” nhỏ hơn gọi là axit amin.
Axit amin có mặt trong rất nhiều hoạt động sống của cơ thể, từ xây dựng cơ bắp, phục hồi mô, hỗ trợ chuyển hóa cho đến tạo ra một số hormone và chất dẫn truyền thần kinh. Vì vậy, hiểu đúng axit amin là gì sẽ giúp bạn biết cách bổ sung protein hợp lý hơn, đặc biệt nếu thường xuyên vận động, ăn uống thiếu cân đối hoặc đang quan tâm đến sức khỏe cơ bắp.
1. Axit amin là gì ?
Axit amin là những hợp chất nhỏ cấu tạo nên protein. Khi bạn ăn thực phẩm giàu đạm như thịt, cá, trứng, sữa, đậu nành hoặc các loại đậu, cơ thể sẽ tiêu hóa protein thành các axit amin, sau đó sử dụng chúng để xây dựng và sửa chữa các mô trong cơ thể.
Có thể hình dung protein giống như một chuỗi dài, còn axit amin là từng mắt xích trong chuỗi đó. Các axit amin kết hợp với nhau theo nhiều cách khác nhau để tạo nên nhiều loại protein khác nhau, phục vụ cho từng nhiệm vụ riêng trong cơ thể.
Không chỉ liên quan đến cơ bắp, axit amin còn tham gia vào nhiều hoạt động quan trọng như hỗ trợ miễn dịch, chuyển hóa năng lượng, duy trì mô liên kết, tạo enzyme, hormone và một số chất dẫn truyền thần kinh.
2. Vì sao axit amin quan trọng với cơ thể?
Axit amin quan trọng vì cơ thể cần chúng để tạo ra protein. Mà protein lại có mặt trong hầu hết các phần của cơ thể như cơ, da, tóc, móng, máu, enzyme, hormone và các mô liên kết.
Nếu chế độ ăn thiếu protein trong thời gian dài, cơ thể có thể không đủ nguyên liệu để duy trì và phục hồi các mô. Điều này dễ ảnh hưởng đến sức khỏe cơ bắp, khả năng hồi phục sau vận động, sức khỏe tổng thể và cảm giác năng lượng trong ngày.
Với người thường xuyên tập luyện, người lớn tuổi, người ăn uống thất thường hoặc người ăn chay chưa biết cách cân đối nguồn đạm, việc quan tâm đến axit amin lại càng cần thiết hơn.
Xem thêm: Bổ sung protein cho người ăn chay bằng cách nào ?
3. Axit amin được phân loại như thế nào?
Cơ thể con người cần nhiều loại axit amin khác nhau, nhưng có thể chia thành 2 nhóm chính: axit amin thiết yếu và axit amin không thiết yếu.
Axit amin thiết yếu
Axit amin thiết yếu là nhóm cơ thể không tự tạo ra đủ, vì vậy cần được bổ sung từ thực phẩm hằng ngày. Có 9 axit amin thiết yếu gồm: histidine, isoleucine, leucine, lysine, methionine, phenylalanine, threonine, tryptophan và valine.
Nhóm này rất quan trọng vì nếu khẩu phần ăn thiếu một hoặc nhiều axit amin thiết yếu, quá trình tổng hợp protein trong cơ thể có thể bị ảnh hưởng.
Trong đó, leucine, isoleucine và valine thường được gọi là nhóm axit amin chuỗi nhánh, hay BCAA. Đây là nhóm được nhiều người tập luyện quan tâm vì có liên quan đến cơ bắp, phục hồi và chuyển hóa năng lượng.
Axit amin không thiết yếu
Axit amin không thiết yếu là nhóm cơ thể có thể tự tổng hợp được, nên không bắt buộc phải lấy toàn bộ từ thực phẩm. Một số axit amin thuộc nhóm này gồm alanine, arginine, asparagine, aspartic acid, cysteine, glutamic acid, glutamine, glycine, proline, serine và tyrosine.
Tên gọi “không thiết yếu” không có nghĩa là chúng không quan trọng. Chúng vẫn cần thiết cho cơ thể, chỉ là cơ thể có khả năng tự tạo ra trong điều kiện bình thường.
3. Tác dụng của axit amin với cơ thể
Hỗ trợ xây dựng và duy trì cơ bắp
Đây là vai trò được nhắc đến nhiều nhất của axit amin. Khi cơ thể có đủ axit amin, quá trình tổng hợp protein diễn ra thuận lợi hơn, từ đó hỗ trợ xây dựng, duy trì và phục hồi cơ bắp.
Với người tập luyện, người lao động nhiều hoặc người lớn tuổi, bổ sung đủ protein chất lượng là điều khá quan trọng để hạn chế mất cơ và hỗ trợ khả năng vận động.
Hỗ trợ phục hồi sau vận động
Sau khi tập luyện hoặc vận động mạnh, cơ bắp cần được phục hồi. Axit amin là nguyên liệu để cơ thể sửa chữa các mô cơ bị tổn thương nhẹ trong quá trình vận động.
Đây là lý do nhiều người sau khi tập thường chú ý đến bữa ăn giàu protein hoặc sử dụng thêm sản phẩm bổ sung đạm nếu chế độ ăn chưa đáp ứng đủ nhu cầu.
Tham gia vào quá trình tạo enzyme, hormone và chất dẫn truyền thần kinh
Axit amin không chỉ có vai trò với cơ bắp. Một số axit amin còn là nguyên liệu để cơ thể tạo ra enzyme, hormone và chất dẫn truyền thần kinh – những yếu tố tham gia vào quá trình chuyển hóa, tiêu hóa, tâm trạng, giấc ngủ và nhiều hoạt động khác.
Ví dụ, tryptophan có liên quan đến serotonin, một chất dẫn truyền thần kinh thường được nhắc đến trong các chủ đề về tâm trạng và giấc ngủ. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng chỉ cần bổ sung một axit amin riêng lẻ là có thể cải thiện ngay các vấn đề này, vì cơ thể còn phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố khác như chế độ ăn, giấc ngủ, stress và sức khỏe tổng thể.
Hỗ trợ chuyển hóa và duy trì sức khỏe tổng thể
Axit amin tham gia vào nhiều quá trình chuyển hóa trong cơ thể. Khi chế độ ăn đủ đạm và đủ axit amin thiết yếu, cơ thể có nền tảng tốt hơn để duy trì hoạt động hằng ngày, từ năng lượng, miễn dịch đến phục hồi mô.
Vì vậy, thay vì chỉ nhìn protein như một chất dành riêng cho người tập gym, bạn có thể xem đây là nhóm dinh dưỡng cần thiết cho mọi người, đặc biệt là người trưởng thành, người cao tuổi và người có chế độ ăn chưa cân đối.
4. Làm sao để bổ sung axit amin hiệu quả ?
Để bổ sung axit amin tốt hơn, bạn có thể bắt đầu từ những thói quen đơn giản:
Ăn đủ protein trong mỗi bữa
Mỗi bữa nên có một nguồn đạm phù hợp như trứng, cá, thịt nạc, sữa, đậu hũ, đậu nành hoặc các loại đậu. Điều này giúp cơ thể có nguồn axit amin đều đặn hơn trong ngày.
Xem thêm: Axit amin có trong thực phẩm nào ?
Kết hợp đa dạng nguồn đạm
Không nên chỉ phụ thuộc vào một loại thực phẩm. Việc kết hợp cả đạm động vật và đạm thực vật, hoặc nhiều nguồn đạm thực vật khác nhau, sẽ giúp khẩu phần phong phú hơn.
Chú ý hơn nếu bạn ăn chay
Người ăn chay vẫn có thể bổ sung đủ axit amin nếu biết kết hợp thực phẩm hợp lý. Đậu nành, đậu hũ, các loại đậu, hạt và ngũ cốc nguyên hạt là những lựa chọn nên có trong khẩu phần.
Bổ sung protein khi chế độ ăn chưa đủ
Nếu bạn thường xuyên bận rộn, ăn uống thiếu cân đối, khó nạp đủ đạm trong bữa ăn hoặc có nhu cầu bổ sung protein khi tập luyện, Bột Protein Thực Vật Nutrilite Amway là một lựa chọn có thể tham khảo.
Sản phẩm cung cấp cân bằng 20 loại axit amin, trong đó có đủ 9 axit amin thiết yếu mà cơ thể không tự tổng hợp được. Đây là nhóm axit amin cần được bổ sung từ thực phẩm hằng ngày để hỗ trợ quá trình xây dựng, duy trì và phục hồi các mô trong cơ thể.
Điểm nổi bật của Protein Nutrilite là nguồn đạm thực vật được kết hợp từ đậu nành, lúa mì và đậu Hà Lan. Sự kết hợp này giúp sản phẩm có thành phần đạm cân đối hơn, phù hợp với người muốn bổ sung protein nhưng vẫn ưu tiên nguồn gốc thực vật.
Hy vọng những thông tin trên đã giải đáp được thắc mắc axit amin là gì và vì sao nhóm dưỡng chất này lại quan trọng với cơ thể. Axit amin là thành phần cấu tạo nên protein, hỗ trợ xây dựng cơ bắp, phục hồi mô và tham gia vào nhiều hoạt động sống hằng ngày.
Nếu bạn cần tư vấn thêm về Protein Nutrilite hoặc các sản phẩm Amway phù hợp với nhu cầu sử dụng, hãy liên hệ Amwaystore.vn – nơi bán sản phẩm Amway chính hãng qua Hotline 0909.126.215 để được hỗ trợ chi tiết.
Nguồn bài viết:
- https://www.ataxia.org/scasourceposts/snapshot-what-are-amino-acids/
- https://www.reagent.co.uk/blog/what-are-amino-acids/
Mình là Ngô Hồng Hạnh, nhà phân phối ABO của Amway. Website này là nơi mình chia sẻ thông tin sản phẩm chính hãng, kiến thức chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ khách hàng lựa chọn sản phẩm phù hợp.
